Het feit dat hij de dorpsschool heeft bezocht heeft hem- in zijn eigen woorden - bewaard voor het gevoel van verhevenheid dat mensen vaak hebben die alleen het gymnasium bezoeken en geen contact met het gewone volk hebben.
Zijn ervaring om als rijkeluis jongetje en domineeszoontje bestempeld te worden maakte dat hij zijn leven lang bereid was om elk mens zonder vooroordelen tegemoet te treden.
Van de manier waarop zijn vader met de leden van zijn gemeente omging leerde hij met allerlei verschillende mensen in gesprek te komen. Dat hij later zoveel verstand had van ambachten,tuinbouw en boomverzorging had hij te danken aan zijn gesprekken met de dorpsbewoners met wie hij levendige betrekkingen onderhield.
Terugkeer naar Günsbach gaf hem steeds weer het gelukkige gevoel thuis te komen. Zijn ouders liggen op het dorpskerkhof begraven.
Hier verbleef hij wanneer hij niet in Afrika of ergens anders op reis was.
Het huis was de draaischijf tussen het hospitaal en de vrienden over de hele wereld. Hier werden concert- en voordrachtreizen voorbereid en de bestellingen voor Lambarene geregeld. Hélène,Albert Schweitzer’s vrouw, en Emmi Martin hebben door hun werk in dit huis een wezenlijke bijdrage geleverd aan het succes van zijn werk.
Doordat Schweitzers dochter Rhena het huis van haar
vader aan de Internationale Albert Schweitzer Vereniging (A.I.S.L.) schonk werd het
mogelijk enkele vertrekken als-eenvoudig- museum toegankelijk te maken.
Kwamen er vroeger vooral oudere mensen die "de oerwouddokter" nog gekend hadden,vandaag de dag komen er ook veel jongeren die zich tot zijn leven en denken aangetrokken voelen. En daarvan spreekt dit huis een indrukwekkende taal.
Rechts van de ingang bevindt zich de eenvoudige slaap en werkkamer die onveranderd is gelaten sinds Schweitzers laatste bezoek in 1959.Alleen de wieg waarin hij heeft gelegen en die nog lang in de familie is gebruikt,is later toegevoegd.
Duidelijk aanwezig staat in een hoek de kopie van een hoofd dat bij een standbeeld heeft gehoord dat vroeger in Colmar stond. Volgens zijn eigen woorden is Schweitzer als jongen en als jonge man daar steeds opnieuw heengegaan omdat hij in de ban kwam van de zwaarmoedige gezichtsuitdrukking van de Afrikaan.
De afbeeldingen aan de muren laten mensen en plaatsen zien die belangrijk waren in Schweitzers leven. Behalve familieleden zijn het persoonlijkheden uit de Elzas,zoals de hervormer Bucer of Ds.Oberlin die in het Steintal als helper van de armen bezig geweest was.
In het trappenhuis zijn tot de zolderverdieping afbeeldingen opgehangen van orgels waarop Schweitzer gespeeld heeft en waarmee hij zich verbonden voelde. Bovendien hielpen de orgelconcerten hem om geld bijeen te brengen dat hij voor Lambarene nodig had.
Daarnaast herinnert de afbeelding met de latijnse woorden : "Veneratio vitae",dat door een Japanse schilder aan het huis geschonken is, aan het feit dat Schweitzer zijn visie op de wereld en het leven in de uitdrukking : " eerbied voor het leven " heeft samengevat.
Daarmee roept hij de mensen op om hun leven zin te geven en de wereld wezenlijk vooruit te helpen door hun onbegrensde verantwoordelijkheid voor alles wat leeft in te zien, serieus te nemen en in daden om te zetten.
De oorkonde van de Nobelprijs voor de Vrede uit het jaar 1952 en de bewijzen van ereburgerschap van verschillende steden uit de Elzas herinneren aan de waardering die Schweitzer in binnen en buitenland heeft ondervonden.
De stamboom wijst uit dat de existentialist Jean Paul Sartre een achterneef van Schweitzer was.
Afbeeldingen van het ziekenhuis in Lambarene van vroeger en nu maken duidelijk dat de daar verleende hulp,die mensen en dieren te goede komt, nog steeds even nodig is.
In de vroegere woonkamer valt om te beginnen de " tropenpiano" op met een daaraan bevestigd orgelpedaal,dat Schweitzer, de eerste keer dat hij naar Afrika vertrok, van de Parijse Bachvereniging kreeg en dat hem de mogelijkheid gaf om midden in het oerwoud verder orgel te oefenen.
Naast de hoek met meubels uit de ouderlijke pastorie staan vitrines met voorwerpen die evenals de daarboven opgehangen foto’s afzonderlijke episoden uit het lange leven van Schweitzer illustreren. Verder vinden we hier de kleine klaptafel waaraan hij tijdens de overtochten tussen Afrika en Europa zijn correspondentie afdeed,waaraan hij zijn boeken schreef en vingeroefeningen deed als hij niet over een instrument kon beschikken.
Sonja Poteau,jarenlang medewerkster van Schweitzer in Lambarene,verzorgt thans de uitgebreide correspondentie met de vrienden van Schweitzer over de gehele wereld.
Samen met haar man en haar medewerksters schept zij ook de voorwaarden dat het beschikbare materiaal voor onderzoek kan worden gebruikt. Zij houden zich bezig met de organisatie van vergaderingen over de betekenis van Schweitzers gedachtengoed voor de tegenwoordige tijd en van de orgel - interpretatie cursussen en concerten.
Ook werden de krantenknipsels,dia’s,films,geluidscassettes,geluidsbanden en grammofoonplaten verzameld die voordrachten en orgelconcerten van Schweitzer of berichten over het ziekenhuis in Lambarene bevatten en dus een kijkje in zijn leven,werken en denken geven.
Van groot belang is ook de verzameling foto’s uit alle periodes van het leven van Schweitzer. Steeds opnieuw komen studenten en docenten hierheen om wetenschappelijk werk te doen.
In de loop van de laatste jaren zijn veel proefschriften en scripties over het leven en denken van Schweitzer ontstaan.
De vroegere pastorieDit huis waar Albert Schweitzer tussen 1890 en 1925 regelmatig verbleef en dat in zijn leven een belangrijke rol heeft gespeeld dient thans als ontmoetingspcentrum waar regelmatig cursussen en studiedagen worden gehouden. Het kan ook voor vakantie worden benut.
Emma Hausknecht , jarenlang medewerkster van Albert Schweitzer,heeft op haar tochten rondom Lambarene een grote en waardevolle verzameling Afrikaanse kunstnijverheid en gebruiksvoorwerpen bijeen gebracht.
Deze verzameling is voor het publiek toegankelijk omdat de gemeenteraad van Günsbach daarvoor op de bovenverdieping van het gemeentehuis het klasselokaal, waar Albert Schweitzer zijn eerste vier jaar op school heeft doorgebracht, beschikbaar heeft gesteld.
Vrijwilligers uit het dorp verzorgen de tentoonstelling en houden die in de vakantietijd open voor bezoekers.
DE ALBERT-SCHWEITZER-WEG
De Albert Schweitzerweg leidt aan de hand van 16 borden langs het spoor van Albert Schweitzer door het dorp Günsbach. De weg begint bij de oude pastorie in de Dr.Albert Schweitzerstraat en leidt omhoog naar het gedenkteken op de Kanzrain.
De weg eindigt bij het Albert Schweitzerhuis in de Rue du Münster 8. De rondgang over 920 meter duurt ongeveer een uur.
Het idee voor de weg en de financiering komen van Max Schatzmann,de uitvoering wordt verzorgd door het Albert Schweitzer Haus in samenwerking met de gemeente Günsbach.
Het Gedenkteken
Vijf minuten lopen vanaf het huis is de Kanzrain,een rots van waaruit men een prachtig panorama heeft over het Münsterdal. Hier staat sinds 1969 het door Fritz Behn,een leerling van Rodin, uit rode steen,afkomstig uit de Vogezen,gemaakte gedenkteken van Albert Schweitzer. In 1958 schreef hij daarvoor : " Hier boven moge ik,in steen gehouwen,mijn vrienden ontvangen; mogen zij mij hier gedenken en het ruisen van het water horen dat de vlucht van mijn gedachten zo vaak heeft begeleid. Hier is mijn cultuurfilosofie ontstaan;hier begreep ik Jezus in zijn tijd. Hier voelde ik mij helemaal thuis".
Op achtjarige leeftijd is Albert Schweitzer in deze kerk met orgel spelen begonnen. Bij zijn pogingen tot juiste orgelbouw diende hem later het naar zijn aanwijzingen gebouwde orgel van de kerk in Günsbach,dat in 1931 volgens zijn aanwijzingen weer gebouwd was als ` voorbeeld voor een dorpsorgel`,dat aan alle eisen voldoet.
Het instrument werd in de tweede wereldoorlog ernstig beschadigd. In 1961 bouwde orgelbouwer Alfred Kern uit Straatsburg een nieuw orgel,dat hij zijn `laatste werk` noemde en waarvan hij in Lambarene de inwijding met grote vreugde vernam. In 1993 vond door de zoon van de bouwer een renovatie plaats en werd het orgel in een plechtige oecumenische dienst voor verder gebruik aan de gemeente overgedragen.
Het Albert Schweitzer Werk in Günsbach
Günsbach is heden het internationale centrum van het Albert Schweitzer werk,dat in talrijke landen van de wereld vriendenkringen heeft. Ongeveer 7000 bezoekers komen jaarlijks naar het museum en nemen kennis van het leven en denken van Schweitzer. In Günsbach vinden verder regelmatig congressen en cursussen plaats,die door vele geïnteresseerden bezocht worden. Een belangrijk punt van het werk ligt in de actualiteit van Albert Schweitzers denken.
Zeer in de geest van Schweitzer dragen de `Günsbacher Gespräche` bij tot verbreiding van (her)gebruik van energie (b.v. zonne energie). Over de wereldwijde gebeurtenissen in de geest van Albert Schweitzer geeft het jaarverslag van het Internationale Albert Schweitzer Centrum informatie.
Het Albert Schweitzer werk in Günsbach wordt uitsluitend door giften gefinancierd,van hen voor wie de denkwijze van Albert Schweitzer belangrijk geworden is.
Wij zijn zeer blij als ook U ons in ons werk wil steunen.
Nederland : Albert Schweitzer Fonds,Bisonspoor 364,Toren 5-11,3605 JX Maarssen
Telefoonnummer : 0346-553027
Gironummer : 222020 ABN-AMRO rekeningnummer : 47 03 80 578
Sonja Poteau-Muller, directrice van het Albert
Schweitzer Huis
Christoph Wyss, President van de Internationale
Albert Schweitzer Vereniging (AISL)
Laatste wijziging op 2.7.1999